ارتودنسی دندان اضافی نوعی ارتودنسی است که برای رفع مشکلات و ناهنجاری های دهان و دندان کاربرد دارد. تقریباً بین یک تا چهار درصد از کل جمعیت دنیا دندان اضافه دارند. این مشکل در مردان نسبت به زنان شایع تر است. اغلب اوقات تنها یک دندان اضافی در دهان فرد وجود دارد اما برخی اوقات ممکن است چند دندان اضافی وجود داشته باشد.

از آن جا که دندان اضافی می تواند باعث بروز مشکلات زیادی در خصوص عملکرد دندان ها و مشکلات زیبایی شود بایستی هر چه سریعتر تشخیص داده شود. در این مقاله قصد داریم تا هر چه بیشتر به بحث پیرامون این موضوع پرداخته و نکات سودمندی در این زمینه در اختیار شما قرار دهیم.

ارتودنسی دندان اضافی

کشیدن دندان اضافی در ارتودنسی

همانطور که گفته شد دندان های اضافی باعث بروز مشکلات متعددی برای فرد می شوند که درمان آن ها معمولاً به صورت کشیدن دندان می باشد. اگر دندان اضافی از بیرون آمدن دندان های کناری ممانعت کند و یا باعث شلوغی و بهم ریختگی دندان ها شود، در اینصورت باید فوراً تحت درمان قرار گیرد. اگر اقدامی برای دندان اضافی انجام نشود، در آینده لازم است برای اصلاح وضعیت دندان ها از ارتودنسی استفاده شود.

به علاوه اگر دندان اضافی به موقع درمان نشود احتمال بروز تومور یا کیست بسیار زیاد خواهد بود. گاهی اوقت دندان اضافی مانع از رشد طبیعی دندان های دائمی می شود. در برخی موارد نیز ممکن است به آن دندان ها جوش خورده و دندان را در معرض فرسودگی قرار بدهد.

دندان های اضافی می توانند در هر ناحیه از فک مشاهده شوند، اما شیوع آن ها در برخی مناطق بیشتر رویت می شود.

دندان های اضافی بیشتر در فک بالا پدیدار می شوند تا در فک پایین. در واقع می توان گفت 90 درصد از دندان های اضافی در فک بالا و حدود ده درصد آن ها در فک پایین رخ می دهند. بیشترین مورد نیز بین دو دندان جلو در ناحیه فک بالاست. این دندان مزیودنس نام دارد. دومین دندان شایع، دندان آسیای بزرگ است که به صورت اضافی رشد می کند.

اما اگر بخواهیم شایع ترین دندان اضافی در ناحیه فک پایین را معرفی کنیم، دندان های آسیای کوچک خواهند بود. دندان های اضافی می توانند شباهت زیادی به دندان های نرمال و طبیعی داشته باشند. در برخی از موارد نیز هیچ گونه شباهتی به دندان های اصلی نداشته و مخروطی شکل هستند. به ندرت دندان های شیری اضافی دیده شده اند. دندان های اضافی ممکن است به صورت چندتایی، تکی، نهفته و یا رویش یافته باشند.

 

علل و عوامل رشد دندان های اضافی

دندان اضافی به شکل های مختلفی همچون میخی شکل، مخروطی شکل، دکمه ای، مکمل، می تواند وجود داشته باشند. همچنین این دندان ها می توانند در جلو یا پشت دندان رشد کرده و یا دقیقاً در مجاورت دندان های طبیعی رشد کنند. این وضعیت گاهی سبب احساس درد در فرد شده و روی غذا خوردن و صحبت کردن وی تأثیر مخربی دارد. در بعضی از کودکان هیچ تأثیر منفی گزارش نشده است. نظریه های متعددی برای رشد دندان اضافی وجود دارد که عبارتند از:

  • دو نیمه شدن جوانه یک دندان و تبدیل به دو دندان
  • فعالیت بیش از حد غشاء دندان و بافت شکل دهنده جوانه دندان ها در فک بالا
  • ارث و ژنتیک

 

چه کسانی بیشتر در معرض دندان اضافی قرار دارند؟

احتمال رشد این دندان ها در مجاورت دندان های شیری در پسرها و دخترها به یک اندازه شایع است. اگرچه این مشکل اکثراً در دندان های دائمی دیده می شود. وقتی کودک بزرگ می شود و رفته رفته دندان های شیری می افتند، دندان های اضافی ممکن است ظهور کنند. اما برخی شرایط می توانند احتمال بروز دندان اضافی را افزایش دهند:

  • شکاف کام
  • شکاف لب یا لب شکری
  • سندرم گاردنر
  • کیست ها
  • اختلال مادرزادی تشکیل استخوان
  • سندرم داون
  • ارث

 

در حال حاضر علت اصلی رشد دندان اضافی مشخص نشده است. اما احتمال اینکه سلول های لثه علت بروز این ناهنجاری باشد، وجود دارد. طبق تحقیقات انجام شده حدود یک تا دو درصد از کودکان می توانند به مشکل دندان اضافی دچار شوند. در پاره ای از موارد نیز این مشکل می تواند از طریق ارث به بعضی از کودکان انتقال یابد.

ارتودنسی دندان اضافی

نفش دندان اضافی در سلامت دهان و دندان

دندان اضافی نقش بسزایی در سلامت دهان و دندان دارد. از جمله آن ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • دندان اضافی تأثیر زیادی بر ظاهر لبخند دارد.
  • با باقی ماندن در لثه سبب بروز فشردگی و نامرتبی دندان می شوند.
  • موجب جابه جایی دندان های دائمی می شوند.
  • از رشد دندان های طبیعی ممانعت می کنند.
  • ریشه دندان های مجاور را جذب و سبب تحلیل آن ها می شوند.
  • احتمال بروز تومور و کیس در مجاورت دندان ها را افزایش می دهند.
  • باعث اختلال در غذا خوردن و گفتار می شوند.
  • مانع از رشد صحیح دندان ها می شوند.
  • احتمال دارد به دندان های دائمی جوش بخورند.
  • منجر به بروز عفونت، آبسه و حفره می شود.

 

شناسایی و درمان دندان اضافی

دندان اضافی از جمله مشکلاتی است که در بیشتر مواقع به آسانی قابل تشخیص و شناسایی است. با مراجعه به دندانپزشک می توان هر گونه مشکل را تشخیص داده و نسبت به درمان اقدام کرد. با انجام رادیوگرافی محل جوانه های دندانی مشخص می شوند. اگر دندان اضافی هیچ گونه عوارضی برای کودک به وجود نیاورد، هیچ اقدامی در خصوص دندان انجام نمی شود. تا وقتی که دندان اضافه در رشد دندان های دائمی مشکل ایجاد نکند، آسیب های دندان اضافی بدون علامت خواهند بود.

چون این دندان ها ظاهر نازیبایی برای فرد به وجود می آورند احتمالا والدین اقدام به کشیدن آن دندان ها می کنند. دندانپزشک متخصص اطفال با رعایت احتیاط مبادرت به کشیدن دندان می کند. گاهی اوقات لازم است این دندان ها سریعاً کشیده شوند. یکی از موارد ضرورت کشیدن فوری دندان اضافی، تحلیل ریشه دندان های کناری آن هاست. اگر کودک مبتلا به شکاف لب یا شکاف کام باشد، احتمالاً نیازمند پیوند استخوان فک بوده و در این مورد لازم است دندان اضافی کشیده شود چون این دندان روی مکان پیوند تأثیر منفی خواهد گذاشت.

بیشتر بخوانید: